بعد از عمل کیسه صفرا یک سری مراقبتها اهمیت زیادی دارند تا به کمک آنها بدن بیمار به حالت نرمال برگردد. یکی از مسائل مهم، مدت زمان استراحت بعد از عمل کیسه صفرا است که تاثیر مثبتی در روند بهبودی شما دارد؛ پس باید آن را به بهترین و کامل ترین شکل ممکن بگذرانید.
در این مقاله که از دیدگاه دکتر عبدالعلی رازقیان متخصص لاپاراسکوپی کیسه صفرا نوشته شده، قرار است تمامی نکات مراقبتی مربوط به استراحت بعد از جراحی را بررسی کنیم و بدانیم که تا کی استراحت کنیم برایمان بهتر است.
استراحت بعد از عمل کیسه صفرا چه کمکی به بدن میکند؟
استراحت بعد از عمل کیسه صفرا به طرز عجیبی لازم و ضروری است؛ چون به بدن فرصت میدهد زخمها را ترمیم کند، التهاب را کاهش دهد و انرژی از دست رفته بعد از جراحی و بیهوشی کم کم به بدن بازگردد. استراحت درست بعد از جراحی کیسه صفرا اگر با تحرک سبک همراه باشد، خطر عوارضی مثل درد شدید، خونریزی و فتق محل جراحی را کمتر میکند و روند بهبود را سریعتر و ایمنتر پیش میبرد.
بعد از عمل کیسه صفرا چند روز باید استراحت کنم؟
مدت استراحت بعد از عمل کیسه صفرا به عوامل مختلفی بستگی دارد اما به طور کلی، اگر عمل به روش لاپاراسکوپی انجام شده باشد، معمولا ۳ تا ۷ روز استراحت نسبی نیاز است و بیشتر بیماران طی ۱ تا ۲ هفته به فعالیت های روزمره نزدیک میشوند. در حالت دیگر، اگر عمل به روش باز انجام شده باشد، معمولا دوره نقاهت طولانیتر است و اغلب ۲ تا ۴ هفته (و گاهی بیشتر) زمان لازم است تا بدن به وضعیت پایدار برسد.
نکته مهم این است که استراحت به معنی بی حرکت ماندن طولانی مدت نیست. استراحت یعنی فشار نیاورید اما حرکت سبک و کنترل شده را طبق توان بدنیتان از همان روزهای اول شروع کنید.
برای دریافت مشاوره رایگان درباره دوره نقاهت جراحی کیسه صفرا، اطلاعات خود را در فرم زیر وارد کنید:
آیا استراحت بعد از عمل کیسه صفرا یعنی دراز کشیدن مطلق؟
پاسخ این سوال به طور واضح این است: خیر. یکی از اشتباهات رایج بعد از جراحی این است که بیمار برای چند روز کاملا بیحرکت میماند. این کار میتواند احتمال یبوست، نفخ، ضعف عمومی و حتی لخته شدن خون در پاها را بیشتر کند.
در اکثر بیماران، راه رفتن کوتاه و سبک از همان روز عمل یا روز بعد (طبق نظر پزشک) مفید است. راه رفتن کمک میکند:
- گاز و نفخ بعد از بیهوشی و لاپاراسکوپی سریع تر کم شود
- گردش خون بهتر شود
- رودهها زودتر به کار طبیعی برگردند
- بدن از حالت بیحالی خارج شود
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از عمل کیسه صفرا باید چگونه انجام شود؟
برنامه استراحت بعد از عمل کیسه صفرا و مراقبت بعد از عمل
برنامه زیر مربوط به زمان بندی و نحوه استراحت بعد از عمل کیسه صفرا میباشد. اگر برنامه زیر رعایت شود، در واقع یک استراحت استاندارد و نرمال خواهید داشت.
۱. ۲۴ ساعت اول
در روز اول معمولا احساس خواب آلودگی و ضعف طبیعی است چون بدن تازه از بیهوشی خارج شده است. در این مرحله:
- بهتر است مایعات را جرعه جرعه شروع کنید (طبق توصیه پزشک).
- چند بار در روز چند دقیقه راه رفتن کوتاه (با کمک همراه) خیلی خوب است.
- درد در محل برشها طبیعی است؛ اگر درد داشتید، داروها را دقیقا طبق نسخه مصرف کنید.
- اگر درد شانه دارید (به خصوص بعد از لاپاراسکوپی)، معمولا به خاطر گاز استفاده شده در عمل است و اغلب با حرکت سبک و گذر زمان بهتر میشود.
۲. روز دوم تا سوم
در این روزها معمولا درد کمتر میشود و بدن کمی سرحالتر است. در این زمان به شما توصیه میکنیم که:
- راه رفتن را بیشتر کنید اما زیاده روی نکنید.
- اگر پزشک اجازه داده باشد، یک حمام کوتاه با رعایت نکات مراقبتی راجع به پانسمان و چسبها انجام دهید.
- یبوست در این مرحله شایع است (به علت کم تحرکی و استفاده از مسکنها). مصرف آب کافی، غذای سبک و در صورت نیاز استفاده از برخی داروها کمک میکند.
۳. روز چهارم تا هفتم
در این بازه، بسیاری از بیماران میتوانند:
- کار های سبک خانه را انجام دهند (بدون فشار به شکم).
- مدت پیاده روی را بیشتر کنند.
- برای برگشت به کار های نشسته برنامه ریزی کنند.
اما همچنان فشار آوردن بر ناحیه جراحی ممنوع است و باید از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت های پرفشار دوری کنید.
۴. هفته دوم تا چهارم
در این بازه زمانی، هدف این است که کم کم به زندگی عادی خودتان برگردید:
- ورزش سبک (مثل پیاده روی منظم) برای این زمان مناسب است.
- فعالیت های روزانه را بیشتر کنید.
- بسیاری از بیماران پس از لاپاراسکوپی به وضعیت پایدار نزدیک میشوند.
- در عمل جراحی باز، روند بازگشت معمولا کندتر است و باید با حوصله پیش رفت.
بیشتر بخوانید: هزینه عمل کیسه صفرا در تهران در سال 1404
بازگشت به فعالیت ها از چه زمانی ممکن است؟
در جدول زیر، چند فعالیت مختلف و رایج در بین مردم را آوردهایم که بعد از عمل کیسه صفرا برای بیماران سوال میشود که میتوانیم انجام دهیم یا خیر.
| فعالیت | لاپاراسکوپی کیسه صفرا | جراحی باز کیسه صفرا | شرط یا نکته مهم |
|---|---|---|---|
| راه رفتن | از روز عمل یا روز بعد، به صورت کوتاه و سبک | معمولا از روز ۱ یا ۲ با احتیاط | راه رفتن سبک به کاهش نفخ، پیشگیری از لخته شدن خون و بهبود سریع تر کمک میکند |
| بالا رفتن از پله | از روز های اول، آهسته و محدود | معمولا بعد از چند روز، با احتیاط بیشتر | در صورت سرگیجه یا درد شدید، موقتا محدود شود |
| رانندگی | حدود ۵ تا ۱۰ روز بعد | معمولا ۲ تا ۳ هفته بعد | فقط زمانی مجاز است که درد کنترل شده و مسکن خواب آور مصرف نشود |
| بازگشت به کار پشت میز نشینی | حدود ۷ تا ۱۴ روز بعد | حدود ۲ تا ۴ هفته بعد | خستگی زودرس طبیعی است؛ ساعات کاری را تدریجی افزایش دهید |
| بازگشت به کارهای فیزیکی و سنگین | معمولا ۳ تا ۴ هفته بعد | اغلب ۶ هفته یا بیشتر | حتما با نظر پزشک؛ فشار زود هنگام خطر ایجاد فتق و درد مزمن دارد |
| بلند کردن اجسام | ۲ هفته اول؛ حداکثر ۵ کیلو بعد از آن: به تدریج زیاد شود | تا چند هفته اول محدودیت جدی دارد | زور زدن یا بلند کردن ناگهانی ممنوع است |
| ورزش (مانند پیاده روی، دویدن و بدنسازی) | پیاده روی سبک: از هفته اول ورزش سنگین: ۴–۶ هفته بعد | پیاده روی سبک: پس از بهبود اولیه ورزش سنگین: دیرتر و مرحلهای | شروع ورزش باید تدریجی و بدون درد باشد |
| رابطه جنسی | معمولا بعد از ۷ تا ۱۴ روز | معمولا بعد از چند هفته | معیار اصلی برای شروع، نداشتن درد و احساس راحتی است |
| سفر (با اتوبوس یا هواپیما) | اغلب بعد از ۷ تا ۱۰ روز | معمولا بعد از ۲ تا ۳ هفته | در سفر های طولانی، تحرک پاها و نوشیدن مایعات مهم است |
| خوابیدن به پهلو یا روی شکم | به پهلو: بعد از کاهش درد (اغلب هفته اول) روی شکم: دیرتر | معمولا دیرتر و با احتیاط | فقط در صورتی که بدون درد باشد؛ استفاده از بالش کمک کننده است |
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر کیسه صفرا در تهران کیست؟
چطور درست بخوابید و استراحت کنید؟
در چند شب اول برای استراحت بعد از عمل کیسه صفرا، بهترین حالت برای بسیاری از بیماران یکی از این دو حالت است:
- طاق باز با یک بالش زیر زانو
- نیمه نشسته (مثل زمانی که روی تخت کمی تکیه میدهید)
اگر میخواهید از تخت بلند شوید، بهتر است ابتدا به پهلو بچرخید و بعد با کمک دستها آرام بنشینید تا فشار مستقیم به شکم وارد نشود. برای خوابیدن به پهلو هم معیار اصلی، راحتی و نداشتن درد شدید است. برخی افراد از همان هفته اول میتوانند با کمک بالش این کار را انجام دهند.
رژیم غذایی بعد از عمل و ارتباطش با انرژی و نقاهت
غذا روی حال عمومی و سرعت برگشت شما خیلی اثر دارد. در روزهای اول بهتر است:
- وعده های غذاییتان کم حجم و متعدد باشد
- غذاها کم چرب باشند
- از مصرف سرخ کردنی، چربی بالا و ادویه تند پرهیز شود
برخی افراد بعد از برداشتن کیسه صفرا، مدتی با غذاهای چرب دچار دل پیچه یا اسهال میشوند. این موضوع معمولا با در پیش گرفتن یک رژیم مناسب بهتر میشود. اگر علائم شدید یا طولانی شد، نیاز به بررسی و راهنمایی پزشکی دارد.
بیشتر بخوانید: رژیم غذایی مناسب بعد از عمل کیسه صفرا چیست؟
چه کارهایی در دوره نقاهت ممنوع یا محدود است؟
- بلند کردن اجسام سنگین
- ورزش سنگین یا فشار ناگهانی به شکم
- رانندگی هنگام مصرف مسکن های خواب آور
- زور زدن هنگام دفع (یبوست را جدی بگیرید)
سوالات پرتکرار بیماران
1. چرا بعضی بیماران بعد از عمل زودتر از بقیه سرحال میشوند؟
برخی عوامل مانند سن، وضعیت جسمی، نوع جراحی، تغذیه و میزان تحرک سبک بعد از عمل میتواند تفاوت زمان بهبودی را در افراد مختلف به وجود بیاورد.
2. آیا استراحت زیاد میتواند روند بهبود را کند کند؟
بله، بیتحرکی طولانی ممکن است باعث ضعف عضلات، یبوست و افزایش درد شود. سعی کنید بین استراحت و حرکت سبک تعادلی برقرار کنید.
3. بعد از عمل کیسه صفرا چند ساعت در روز باید بخوابم؟
بدن ممکن است به خواب بیشتری نیاز داشته باشد اما خوابهای کوتاه و منظم بهتر از خواب طولانی و بی تحرکی مداوم است.
4. اگر بعد از چند هفته هنوز احساس ضعف دارم چه کار کنم؟
ضعف طولانی نیاز به بررسی دارد و بهتر است توسط پزشک ارزیابی شوید.
5. آیا استرس و اضطراب روی دوره نقاهت تاثیر دارد؟
بله، استرس میتواند درد را تشدید کرده و روند ترمیم را کندتر کند. داشتن آرامش و ذهنی راحت کمک میکند تا سریع تر سرپا شوید.
